Oud en nieuw: naast het vieren van nieuwjaar, keren de jaarlijkse rituelen terug. De oliebollenmix ligt weer terug in de schappen, champagne wordt geknald en natuurlijk de meest besproken discussie rond deze tijd: moet er een vuurwerkverbod komen? Waar de een dit een noodzakelijke veiligheidsmaatregel vindt, beschouwt de ander dit als een inperking van een traditie en vrijheid. De politiek is het onderwerp nog lang niet zat en de vele meningen knallen alle kanten op.
Een jaarlijkse terugkerende discussie
Het vuurwerk debat is een ware klassieker. Al sinds 1934 is het een discussie. In de jaren 60 en 70 namen de zorgen over knalvuurwerk toe, er kwamen waarschuwingen over gehoorschade en er vielen jaarlijks duizenden gewonden. De overheid nam daarom maatregelen, zoals bepaalde wetten over hoeveel geluid het vuurwerk mag maken en welke soorten knalvuurwerk verboden werd. Maar naast dat er strengere regels kwamen voor het afsteken, kwamen er ook strengere regels voor opslag en verkoop, dit kwam door een ramp in een vuurwerkfabriek in Culemborg in 1991. De afgelopen jaren klinken de oproepen tot een volledig verbod op consumentenvuurwerk steeds luider. Het vuurwerk zorgt voor miljoenen euro’s schade aan auto’s, gebouwen en het milieu. Daarnaast ervaren veel mensen overlast van het geluid en niet alleen mensen, maar ook huisdieren kunnen er flink door van slag raken.
Elk jaar belanden honderden mensen met verwondingen aan hun handen, ogen en hoofd in het ziekenhuis door vuurwerk. Tijdens de jaarwisselingen van 2024 en 2025 was er een lichte daling van het aantal vuurwerkslachtoffers: toen waren er 1162 vuurwerkslachtoffers, maar tijdens de jaarwisseling van 2025 naar 2026 zijn die aantallen echter gestegen naar 1239 vuurwerkslachtoffers. Opvallend was dat vooral kinderen dit jaar gewond raakten, bijvoorbeeld doordat zij vuurwerk van straat opraapten en opnieuw afstaken. Volgens de directeur van VeiligheidNL had veel letsel voorkomen kunnen worden, als het advies om vuurwerk dat op straat lag niet opnieuw af te steken beter was opgevolgd. De directeur verwacht met een landelijk vuurwerkverbod dat het aantal slachtoffers in de toekomst aanzienlijk verminderd kan worden.
Toekomst van Oud en Nieuw
Tegenstanders vinden het verbod onnodig, het zou namelijk iemands eigen verantwoordelijkheid hoe veilig je met vuurwerk omgaat. Daarnaast vinden ze dat er door zo’n verbod een mooie traditie verloren gaat. Maar voorstanders zeggen dat zo’n verbod juist nodig is, niet alleen voor de veiligheid van de normale burgers, maar juist die van de hulpverleners die steeds vaker met geweld te maken krijgen tijdens de jaarwisseling.
Vanaf de volgende jaarwisseling moet er een landelijk vuurwerkverbod gelden, maar dat is nog niet definitief. Er moet eerst nog een handhavingsplan komen, daarin gaat staan hoe de gemeenten toezicht kunnen houden op de naleving van het vuurwerkverbod. En hoe de gemeenten illegale invoer en opslag van het vuurwerk kunnen tegengaan. Daarnaast moet het demissionaire kabinet vergunningen opstellen die burgemeesters kunnen afgeven aan verenigingen of stichtingen die wel vuurwerk mogen afsteken. Tot slot moet er een eerlijke en nette compensatie komen voor de vuurwerkbranche. Dus dat er een verbod is, is zeker, maar hoe hij in elkaar wordt gezet is nog niet helemaal duidelijk.
Is dit debat ooit uitgeknald?
Misschien ligt er in de toekomst een compromis waar iedereen zich in kan vinden. Maar voor nu ligt de focus vooral nog op een jaarwisseling die voor iedereen te verdragen is: met professionele vuurwerkshows, duidelijke regels en respect voor onze hulpverleners. En vooral een avond zonder dat je naar de spoedeisende hulp hoeft voor een afgeblazen vinger of vijf brandwonden, omdat die ene regel natuurlijk minder leuk is dan vuurwerk afsteken. Of je nu voor of tegen het vuurwerkverbod bent, één ding staat natuurlijk vast: over dit onderwerp zijn we nog lang niet uitgepraat en al helemaal niet uitgeknald.
Bronnenlijst:
Kennis, N. (2025, 18 december). Sinds wanneer hoort vuurwerk bij oud en nieuw? NPO Kennis. https://npokennis.nl/longread/7482/sinds-wanneer-hoort-vuurwerk-bij-oud-en-nieuw
Rijksoverheid. (2024). Vuurwerk en regelgeving. https://www.rijksoverheid.nl
NU.nl. (2026, 3 januari). Meer amputaties en meer zwaargewonde kinderen door vuurwerk. https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381640/meer-amputaties-en-meer-zwaargewonde-kinderen-door-vuurwerk.html
AD.nl. (2026, 5 januari). Vuurwerkverbod is onderweg, maar heeft nog wel wat haken en ogen. https://www.ad.nl/politiek/vuurwerkverbod-is-onderweg-maar-heeft-nog-wel-wat-haken-en-ogen~a0208a7c/ AD
van Zuijdam, K. (2025, 31 december). Landelijk vuurwerkverbod is in aantocht, maar nog niet definitief. NU.nl. https://www.nu.nl/politiek/6381207/landelijk-vuurwerkverbod-is-in-aantocht-maar-nog-niet-definitief.html