Lucas van Mansfeld
AI bedreigt het oorlogsrecht
Hoewel oorlogsvoering in theorie gebonden is aan strikte internationale kaders en het humanitair oorlogsrecht, verandert de praktijk razendsnel. Waar voorheen menselijke besluitvorming en duidelijke linies centraal stonden, verschuift het accent nu naar algoritmes en operaties op afstand. Dit creëert een fundamenteel spanningsveld: hoe valt de transparantie en rechtmatigheid van een aanval te waarborgen wanneer de besluitvorming plaatsvindt in de 'black box' van software en data?
Wanneer de rechtszaal niet alles mag weten
Een strafrechtzaak is in Nederland in principe openbaar en transparant, wat betekent dat zittingen voor iedereen toegankelijk zijn en de rechter de uitspraak openbaar maakt met uitleg. Maar uitzonderingen gelden voor zaken als privacygevoelige personen- en familiezaken of zaken met minderjarigen. Of denk aan advocaten die pleiten, rechters die kritisch doorvragen en soms journalisten op de publieke tribune.
De spanning tussen AI‑ontwikkeling en wetgeving in Europa
AI is tegenwoordig onvermijdelijk. Wekelijks verschijnen er nieuwe innovaties op het gebied van kunstmatige intelligentie. Soms gaat het om een geavanceerde videogenerator zoals Sora AI en dan weer om nieuwe AI-functies die worden geïntegreerd in Apple-producten. Tegen deze achtergrond heeft de Europese Unie met de AI Act, waarvan delen sinds augustus 2024 van kracht zijn, de eerste wettelijk bindende standaard voor kunstmatige intelligentie wereldwijd gelanceerd. Dit terwijl de achterstand van de EU op de Verenigde Staten en China heel groot is als het gaat om de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie.